Çapqınçılıq sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "çapqın" sözü ilə əlaqələndirilərək izah olunur. Lakin bu izah kifayət qədər dəqiq və geniş deyil. Çapqınçılıq sadəcə "çapqınlıq etmə" mənasını verməkdən daha çox, kompleks bir sosial və ya psixoloji hadisəni əks etdirir.
Əslində, çapqınçılıq, qanunsuz, qəfil və zorakılıqla müşayiət oluna biləcək, əsasən maddi sərvətlərin ələ keçirilməsinə yönəlmiş hərəkətləri özündə birləşdirən bir anlayışdır. Bu, yalnız oğurluqla məhdudlaşmır; çapqınçılıq həm də qarət, talan, basqın kimi fəaliyyətləri əhatə edə bilər. Bu hərəkətləri yerinə yetirən şəxslər isə çapqın adlanırlar.
Verilən nümunədəki "böyük analıq duyğusu ilə başa düşmüşdü ki, bu çapqınçılıq, oğurluq elə belə qal..." ifadəsi çapqınçılığın nəticələrinin fərqinə varmaq, bunun qəbul edilməz bir hərəkət olduğunu anlamaq mənasını verir. Burada çapqınçılığın sosial zərərli tərəfi vurğulanır. Çapqınçılıq cəmiyyətin təhlükəsizliyinə, qayda-qanununa, insanların əmlakına və həyatına birbaşa təhdid yaradır.
Maraqlı bir məqam odur ki, çapqınçılığın tarixi kökləri çox qədimdir və cəmiyyətin inkişafı ilə birbaşa əlaqədardır. Fərqli dövrlərdə və müxtəlif coğrafiyalarda çapqınçılığın səbəbləri, metodları və sosial təsirləri dəyişsə də, onun cəmiyyət üçün təhlükəli bir hadisə olduğu həmişə qalmışdır. Bu hadisənin araşdırılması tarixi, sosioloji və psixoloji baxımdan da olduqca maraqlıdır.