izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Cüttoxumlular (latınca: Dicotyledoneae və ya Magnoliopsida) bitkilərin ən geniş və müxtəlif qrupudur. "Cüttoxumlu" adı onların toxumlarının iki ədəd toxum yarpağı (kotiledon) ehtiva etməsindən qaynaqlanır. Bu, onların birtoxumlulardan (monokotiledonlar) əsas fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biridir.

İkiləpəlilər termini ilə sinonim olaraq istifadə edilən cüttoxumlular, çox müxtəlif formalarda, ölçülərdə və yaşayış mühitlərində tapıla bilər. Ağaclar, kol bitkiləri, otlar, lianlar və hətta su bitkiləri bu qrupa daxildir. Dünyadakı bitki örtüyünün əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edən cüttoxumlular, qida istehsalında, tibbdə, meşə təsərrüfatında və digər sahələrdə insan həyatında mühüm rol oynayırlar.

Cüttoxumluların bir sıra digər xarakterik xüsusiyyətləri də vardır: kök sistemləri adətən ana kök və yan köklərdən ibarətdir (pivə kök sistemi), yarpaqları adətən damarlıdır (çox vaxt torvari və ya lələkvari), çiçəkləri ümumiyyətlə dörd və ya beş ədəd ləçəkdən və ya onların qatlarından təşkil olunur. Ancaq bu xüsusiyyətlər bəzi istisnalarla müşahidə olunur və bəzi cüttoxumluların morfologiyası digərlərindən çox fərqlənə bilər.

Müasir sistematikalarda cüttoxumluların təsnifatı davamlı olaraq təkmilləşdirilir və molekulyar filogenetik tədqiqatlar bu qrupun daxili təşkilinin daha dəqiq anlaşılmasına kömək edir. Belə ki, əvvəllər vahid bir qrup kimi qəbul edilən cüttoxumluların əslində monofiletik olmadığı aşkar edilib və müxtəlif qruplara bölünür. Lakin, iki toxumluq xüsusiyyəti bu müxtəlif qruplar arasında ümumi bir əlamət kimi qalır və əsas təsnifat əlaməti olaraq istifadə olunmaqdadır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz