Cürdək (cürdek) — gildən, saxsıdan, şüşədən və ya başqa oxşar materiallardan hazırlanmış, dar boğazlı su qabıdır. Forma etibarilə əsasən silindrik və ya konusvari olur, əl ilə qurulub bişirilməklə yaranır. Boğazının dar olması suyu uzun müddət təzə saxlamağa imkan verirdi. Bu xüsusiyyət onu, xüsusilə səhra və ya çöl ərazilərində yaşayan insanlar üçün çox əlverişli edirdi.
Tarixən cürdəklər, sadəcə su daşımaq üçün deyil, həm də süd, ayran və digər maye qidaları saxlamaq üçün geniş istifadə olunurdu. Onların hazırlanmasında istifadə olunan material və bəzəklər, həmin ərazinin mədəniyyəti və sənətkarlığının əksini özündə əks etdirirdi. Bəzi cürdəklər sadə və praktik olarkən, digərləri nəfis naxışlarla bəzədilir, hətta miniatür rəsmlərlə bəzənərək sənət əsəri səviyyəsinə yüksəlirdi.
Azərbaycanın müxtəlif regionlarında cürdəklərin formaları və bəzəkləri fərqlənirdi. Bu, həm materialın bolluğundan, həm də yerli sənətkarların özünəməxsus üslublarından irəli gəlirdi. Cürdəklər sadəcə məişət əşyası deyil, həm də mədəni irsimizin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunur və bəzi muzeylərdə eksponat kimi sərgilənir.
Misalda verilən “Çoban: Çox uzaq getmə, elə oradan mənim cürdəyimi götür, bəri gəl” ifadəsi, cürdəyin köçəri həyat tərzinə uyğunluğunu və çobanlar üçün əvəzolunmaz bir əşya olduğunu göstərir. Suyun əhəmiyyətini və bu sadə qabın həyatdakı rolunu vurğulayır.