Cülus (ərəbcədən: جلوس - culūs) sözü hökmdarın taxta çıxması, hakimiyyətə gəlməsi mənasını verir. Sadəcə taxta oturması deyil, hakimiyyətinin rəsmi olaraq başlanması, taxt-tac mərasiminin icrası və yeni bir hökmranlığın başlanğıcını simvolizə edir. Bu, sadəcə bir hadisə deyil, bütün dövlət quruluşunu, siyasi və sosial həyatı əhatə edən mühüm bir tarixi anı ifadə edir.
Tarixi mənbələrdə cülus tarixlərinin dəqiq qeydə alınmasının səbəbi, həmin tarixin dövlət quruluşunda əhəmiyyətli rol oynaması, yeni sərəncamların, qanunların, vergilərin və digər inzibati tədbirlərin həmin tarixdən etibarən qüvvəyə minməsi ilə bağlıdır. Cülus mərasimi adətən böyük əzəmət və şərəf ilə qeyd olunur, hökmdarın qüdrətini və xalq üzərində hakimiyyətini təsdiqləyən simvolik əhəmiyyət daşıyırdı. Məsələn, Şah Abbasın cülusu ilə Səfəvi imperiyasının yeni bir mərhələsinin başladığını göstərir.
Beləliklə, "cülus" sözü sadəcə "taxta çıxma" deyil, tarixi proseslərin, siyasi dəyişikliklərin və bir hökmdarın hakimiyyətinin rəsmi başlanğıcını bildirən dərin məna kəsb edən bir termindir. Bu terminin istifadəsi, tarixi hadisələri daha dəqiq təsvir etməyə və müəyyən bir dövrün başlanğıcını müəyyənləşdirməyə imkan verir.