Culfaçılıq, əsasən Azərbaycanın Culfasından (indiki İran ərazisindəki Culfa) gələn tacirlərin və sənətkarların fəaliyyəti ilə bağlı olan bir termindir. Sadəcə "Culfanın işi, peşəsi, sənəti" kimi dar mənada izah etmək, onun zəngin məzmununu tam əks etdirmir. Culfaçılıq, tarixən uzun ticarət yolları şəbəkəsinə nəzarət edən və geniş coğrafi ərazilərdə fəaliyyət göstərən, çox zaman riskli və çətin, lakin gəlirli bir iş idi.
Culfaçılar, qiymətli daşlar, ipək, ədviyyat, xalça və digər malların ticarəti ilə məşğul olur, geniş ticarət əlaqələri qurur, əşyaların alqı-satqısı ilə yanaşı, maliyyə əməliyyatlarında da iştirak edirdilər. Onların fəaliyyəti sadəcə alqı-satqı ilə məhdudlaşmırdı; bu, həm də diplomatiya, siyasət və hətta kəşfiyyat kimi sahələri əhatə edirdi. Beləliklə, culfaçılıq, ticarət bacarığı, təşkilatçılıq qabiliyyəti, riskləri dəyərləndirmək qabiliyyəti və beynəlxalq əlaqələrin qurulması kimi bir sıra xüsusiyyətləri özündə birləşdirən mürəkkəb bir peşə idi.
Misalda verilən “Almazın atası səhərdən-axşamacan onun-bunun qapısında culfalıq eləyirdi” ifadəsi, culfaçılığın yalnız ticarət mənasını deyil, həm də geniş mənada “bir işlə məşğul olmaq, əldən-ayaqdan düşmədən iş axtarmaq” mənasında istifadəsini göstərir. Bu, sözün gündəlik danışıq dilindəki mənalarının çoxşaxəliliyini və zamanla əldə etdiyi geniş məna dairəsini vurğulayır. Beləliklə, culfaçılıq, sadə bir peşə adı olmaqdan daha çox, tarixi və mədəni bir kontekstin zənginliyi ilə dolu bir termindir.