Cırqursaq sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutur və əsasən dialektal üslubda işlənir. "Cırtqoz" ilə sinonim olaraq qəbul edilən cırqursaq, əslində daha da dəqiqləşdirilmiş bir məna daşıyır.
Əgər "cırtqoz" daha geniş, hər hansı bir şeyin qırılıb, parçalanmış halını ifadə edirsə, "cırqursaq" daha çox qırılıb-sökülmüş, dağılmış, parçalanmış vəziyyətdə olan, eyni zamanda istifadəyə yararsız hala düşmüş əşya və ya obyekt üçün işlənir. Bu, sadəcə fiziki dağıntını deyil, həm də funksional yararsızlığı əhatə edir. Məsələn, köhnə, cırıq-cırıq paltar deyil, daha çox cırqursaq paltar.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "cır-" kökü parçalanma, dağılma mənasını verir, "qursaq" isə əslində "qabıq" sözündən törəmə ola bilər. Bu mənada cırqursaq, əşyanın xarici qabığının tamamilə dağılması, iç hissəsinin görünən hala düşməsi deməkdir. Beləliklə, sözün mənası, sadəcə parçalanma deyil, həm də daxili quruluşun aşkar olmasına qədər olan dağılmadır. Bu, sözə daha konkret və obrazlı bir məna qatır.
Maraqlı bir məqam da ondan ibarətdir ki, "cırqursaq" sözü daha çox ağıl və ya hisslərlə bağlı metaforik mənalarda da işlədilə bilər. Məsələn, "cırqursaq xatirələr" deyərkən tamamilə pozulmuş, dağılmış, bərpa olunmaz hala düşmüş xatirələr nəzərdə tutulur.
Yekun olaraq, "cırqursaq" sözü, "cırtqoz"dan fərqli olaraq, fiziki və ya mənəvi dağıntının daha dərin və tamamilə yararsız hala düşməni ifadə edən daha çox rəngarəng və ifadəli bir sözdür. Bu sözün dialektal xarakter daşıması isə onun ifadə gücünü daha da artırır.