Cırıldatmaq sözü, əşyanın sərt və kəskin bir sürtünmə ilə yaranan xırıldayan, cır-cır edən səs çıxarmasına səbəb olmaq mənasını daşıyır. Bu səs adətən metalların, taxta və ya digər sərt materialların bir-birinə sürtülməsindən, ya da bir cismin digər sərt bir səthdə sürüşdürülməsindən yaranır. Səs xarakteri etibarı ilə qıcıqlandırıcı və ya xoşagəlməz ola bilər.
Misal olaraq verilən "Sübhanverdizadə eşələnərək məftilli krovatı cırıldatdı" cümləsində Sübhanverdizadənin hərəkətinin krovatın metal hissələrinin bir-birinə sürtünməsinə səbəb olduğu və nəticədə "cırıldama" səsi çıxartdığı təsvir edilir. Bu, həm də hərəkətin sürətli və qəfil olduğunu və krovatın sərt səthlərlə təmasda olduğunu göstərir.
Cırıldatmaq sözü, sadəcə səs çıxarmaq deyil, həm də həmin səsin xarakterini ifadə edir. Bu səs, "cırtıldamaq"dan fərqli olaraq, daha sürtünməyə əsaslanan, daha davamlı və xırıldayan bir səsdir. "Cırıldama" səsinin yaranmasına səbəb olan amillər müxtəlif ola bilər: metal hissələrin sürtülməsi, quru taxta hissələrin bir-birinə sürtülməsi və ya hətta bəzi sərt materialların sərt bir səthdə sürüşdürülməsi.
Ümumilikdə, "cırıldatmaq" sözü konkret və təsviri bir söz olub, həm səsi, həm də səsin yaranma səbəbini dəqiq və aydın şəkildə ifadə edir. Bu, yazı dilinə canlılıq və təfərrüat gətirir.