izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Cırhacır sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında aramsız, kəskin və qırılgan səsləri təsvir etmək üçün işlədilən təqlid sözüdür. Yalnız bir səsin təsviri deyil, həm də bu səsin yarandıgı vəziyyətin, ətraf mühitin ümumi atmosferini canlandırmağa xidmət edir. Sözün özü, səsin xarakterini - kəskinliyi, qırılganlığını, fasiləsizliyini tam olaraq əks etdirir.

Məsələn, "külək vurduqca quru ağac cırhacır səslənir" cümləsində cırhacır sözü, quru ağacın küləyin təsiri altında verdiyi xırıldayan, qırılan səsi çox dəqiq və obrazlı şəkildə təsvir edir. Bu təsvir yalnız səsi deyil, həm də ağacın kövrəkliyini, küləyin şiddətini oxucuya çatdırır.

Cırhacırın təkcə ağaclarla əlaqəli deyil, digər obyektlərin də verə biləcəyi səsləri ifadə etmək üçün də istifadə edilə biləcəyini qeyd etmək vacibdir. Məsələn, qırılan budaqlar, quru yarpaqların səsi və ya hətta qəzəbli insanın səsi də "cırhacır" kimi təsvir oluna bilər. Beləliklə, sözün mənası kontekstdən asılı olaraq müəyyən edilir.

Cırhacır sözü, onomastikada (adların tədqiqi) da maraqlı bir nümunə təşkil edir. Çünki səsin təqlidi olaraq meydana gələrək, öz əsas mənasını tam olaraq əks etdirir və əlavə izah tələb etmir. Bu, dilin ifadə imkanlarının nə qədər zəngin olduğunu göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz