Cırhacı: Azərbaycanın qədim və dadlı alma növlərindən biri olan cırhacı, özünəməxsus şirinliyi və qırmızı rəngi ilə seçilir. "Cırhacı" sözünün etimologiyası tam aydın olmasa da, ehtimal ki, meyvənin xarici görünüşü ilə bağlıdır. "Cır" kökündən gələn bu ad, alma qabığının nazik və sanki asanlıqla cırılan təbiətini ifadə edə bilər. Yaxud da, meyvənin yetişdikdə xüsusi bir "cırılma" səsi ilə dalağından ayrılması ilə əlaqəli ola bilər.
Bu dadlı alma növü, əsasən, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində, xüsusilə də dağlıq ərazilərdə yetişdirilir. Kiçik və orta ölçülü olan cırhacı almaları, parlaq qırmızı rəngə boyanmış, hamar və nazik qabıqla örtülüdür. Əti möhkəm, şirəli və ətirlidir; şirinliyi ilə yanaşı, həm də yüngül turşuluq əlavə edir, bu da onun dadını daha da cəlbedici edir.
Cırhacı almaları, təzə halda yeyilməklə yanaşı, müxtəlif şirniyyatların, kompotların və mürəbbələrin hazırlanmasında da geniş istifadə olunur. Onun dadı və ətri, Azərbaycan mətbəxinin zənginliyini əks etdirən ənənəvi reseptlərin ayrılmaz hissəsidir. Bu səbəbdən də cırhacı, sadəcə bir alma növü deyil, həm də Azərbaycanın mədəni irsinin, ənənələrinin və təbiətinin simvoludur.
Müasir meyvəçilikdə daha çox məhsul verən və saxlanma müddəti uzun olan sortlar üstünlük təşkil etsə də, cırhacı kimi ənənəvi növlərin qorunub saxlanması və yayılması böyük əhəmiyyət kəsb edir. Çünki, bu cür unikal sortlar, yalnız dadı ilə deyil, həm də genetik müxtəlifliyin qorunması baxımından da qiymətlidirlər. Onların gələcək nəsillərə çatdırılması, Azərbaycanın biomüxtəlifliyinin qorunması üçün vacibdir.