Cərgələşmə – “Cərgələşmək” fellərinin törəməsi olan bu söz, əsasən sıra ilə düzülmə, bir-birinin ardınca yerləşmə mənasını ifadə edir. Yəni, müəyyən bir qayda və ardıcıllıqla, adətən bir xətt üzərində, sıx və ya boş şəkildə düzülmüş obyekt, varlıq və ya hadisə qruplarının meydana gətirdiyi vəziyyətdir. Bu düzülüş həm fiziki obyektlər (məsələn, ağaclar, binalar, avtomobillər), həm də qeyri-fiziki varlıqlar (məsələn, hadisələr, fikirlər, rəqəmlər) üçün tətbiq oluna bilər.
Cərgələşmənin öyrənilməsi müxtəlif elmi sahələrdə, o cümlədən riyaziyyatda (məsələn, sıraların və ardıcıllıqların öyrənilməsi), biologiya və ekologiya (məsələn, bitki və heyvan populyasiyalarının məkan paylanması), həmçinin hərbi işdə və nəqliyyatda (məsələn, hərbi hissələrin və ya nəqliyyat vasitələrinin düzülüşü) böyük əhəmiyyət kəsb edir. Cərgələşmənin xarakteri müxtəlif amillərdən, o cümlədən obyektlərin ölçülərindən, onların arasında məsafədən, yerləşmə mühitindən və digər faktorlardan asılıdır.
Məsələn, quşların uçuş zamanı cərgələşməsi, əsgərlərin parad zamanı cərgələşməsi, evlərin küçə boyu cərgələşməsi və ya avtomobillərin yol boyunca cərgələşməsi cərgələşmənin müxtəlif nümunələrini təşkil edir. Hər bir halda cərgələşmənin özünəməxsus xüsusiyyətləri və səbəbləri vardır. Bəzən cərgələşmə sadəcə olaraq təşkilat və qayda üçün vacibdir, bəzən isə enerji sərfinin azaldılması, müdafiənin gücləndirilməsi və ya digər amillərdən irəli gəlir. Beləliklə, “cərgələşmə” sözü sadə görünüşünə baxmayaraq, olduqca çoxcəhətli bir anlayışı əks etdirir.