Cəmadiyələvvəl (ərəbcə: جمادى الأولى) – Ərəb qəməri təqviminin beşinci ayıdır. "Cəmadi" sözü "sərt", "donmuş" mənasını verir və qış aylarına işarə edir. "Əvvəl" isə "birinci" və ya "əvvəlki" deməkdir. Beləliklə, Cəmadiyələvvəl, sözün həqiqi mənasında "birinci donmuş ay" kimi tərcümə oluna bilər. Bu ad, ayın qışın ortalarına düşməsi və havanın hələ də sərt, soyuq olmasına işarədir.
İslam təqvimindəki bütün aylar kimi, Cəmadiyələvvəlin də uzunluğu ayın əvvəlindəki hilalın müşahidə olunmasına bağlı olaraq 29 və ya 30 gündür. Bu ayın başlanğıcı və sonu, müsəlman aləmində ayın müşahidəsinə görə dəyişir və hər il fərqli tarixlərə düşür. Miladi təqvimlə müqayisədə hər il 11 gün geriyə sürüşür.
Cəmadiyələvvəl ayının əhəmiyyəti İslam tarixində baş vermiş hadisələrə görə də dəyişir. Müəyyən illərdə bu ayda baş vermiş mühüm dini və ya siyasi hadisələr onun xüsusi bir əhəmiyyət kəsb etməsinə səbəb ola bilər. Ancaq ümumilikdə, Cəmadiyələvvəl, İslam təqviminin adi aylarından biri olaraq qəbul edilir və xüsusi dini bayramlar bu aya aid deyildir.
Qeyd edək ki, "Cəmadi" sözünün kökündən törəmiş "Cəmadi-əl-axır" da var ki, o da Ərəb qəməri təqviminin altıncı ayıdır və "sonuncu donmuş ay" mənasını daşıyır.