Cəfalanma (cəfalanmaq felindən törəmiş isim): Bu termin, əsasən, Azərbaycan dilində kəskin, qəfil və gözlənilməz bir şəkildə baş verən, xoşagəlməz vəziyyətlərin, hadisələrin və ya problemlərin nəticəsində yaranan narahatlıq, qorxu, həyəcan və ya çaşqınlıq halını ifadə edir. Sadəcə "qorxu" və ya "narahatlıq"dan fərqli olaraq, cəfalanmada hadisənin birdən-birə baş verməsi və bu hadisənin yarada biləcəyi mənfi nəticələrə dair qeyri-müəyyənlik hissi ön plana çıxır. Belə ki, hadisənin nəticələrinin qeyri-müəyyənliyi və gözlənilməzliyi daha böyük bir narahatlığa və həyəcana səbəb olur.
Cəfalanma hissi bir anda baş verə bilər və olduqca intensiv ola bilər. Bu, qəfil bir səs-küy, gözlənilməz bir xəbər və ya təhlükəli bir vəziyyətlə qarşılaşmaqla əlaqəli ola bilər. Məsələn, qaranlıq bir küçədə tək qalmaq, qəfil bir heyvanın hücumu ilə qarşılaşmaq və ya qəza şahidi olmaq cəfalanmaya səbəb ola bilər. Bu hal, fiziki əlamətlərlə (ürək döyüntüsünün sürətlənməsi, əllərin titrəməsi, tərləmə) yanaşı, psixoloji əlamətlərlə (qorxu, narahatlıq, həyəcan) də müşayiət oluna bilər. Cəfalanma hissi bir müddət davam edə bilər və ya sürətlə keçib gedə bilər; bu, hadisənin şiddəti və fərdin stressə verdiyi reaksiyadan asılıdır.
Cəfalanma sözünün istifadəsi, "qorxu" və ya "çaxnaşma" sözlərindən daha çox birdən-birə baş verən hadisənin yarada biləcəyi qeyri-müəyyənliyə və gözlənilməzliyə vurğu edir. Beləliklə, "cəfalanmaq" feli və "cəfalanma" ismi daha çox, sürpriz və qeyri-müəyyənliklə əlaqəli bir narahatlığı ifadə etmək üçün istifadə olunur.