Cəbəl (ərəbcədən) - hündürlüyü və əzəməti ilə seçilən, çətin qalxılan və əlçatmazlığı ilə təəccüb doğuran böyük bir quru kütləsi. Sadəcə "dağ" sözünün sinonimi olmaqdan daha çox, cəbəl sözü daha möhtəşəm və təsirli bir mənzərəni canlandırır. Çox vaxt əzəmətli, qorxulu və hətta müqəddəs hesab edilən zirvələri təsvir etmək üçün istifadə olunur.
Cəbəlin hündürlüyü və relyefi müxtəlif ola bilər. Bəzi cəbəllər dik yamacları və uçurumları ilə sərt və qorxulu görünüşə sahib ikən, digərləri daha hamar ətəklərə və yumşaq əyrilərə malik ola bilər. Ancaq ümumi bir xüsusiyyət var: onlar həmişə ətraf mühitin fonunda hündürlüyü və təsirli görünüşü ilə seçilir.
Tarix boyu cəbəllər insan həyatında mühüm rol oynayıb. Onlar sığınacaq, qorunma, həmçinin müqəddəs yerlər kimi qəbul edilib. Bir çox mədəniyyətdə cəbəllər miflərdə və əfsanələrdə müqəddəs varlıqlar və ya tanrıların məskən yeri kimi təsvir olunub. Eyni zamanda, cəbəllər strateji əhəmiyyətə malik olub, qalalar və müdafiə istehkamları üçün əlverişli məkanlar təşkil ediblər.
Müasir dövrdə də cəbəllər öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayır. Onlar turizm və alpinizm üçün məşhur məkanlardır, eyni zamanda qiymətli mineral ehtiyatlarının mənbəyi olaraq iqtisadi əhəmiyyətə malikdirlər. Elmi tədqiqatlar üçün də cəbəllər müstəsna imkanlar təqdim edir. Beləliklə, cəbəl yalnız coğrafi bir anlayış deyil, həm də tarixi, mədəni və iqtisadi proseslərdə mühüm rol oynayan bir təbii hadisədir.