izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ceyrankeçməz sifəti, "çox dar, keçilməsi çətin" mənasını verir. Bu sözün təsviri gücü, mənasını sadəcə "dar" və ya "keçilməz" sözləri ilə ifadə etməkdən xeyli üstündür. "Ceyran" sözü incə və sürətli bir heyvanı təmsil etdiyi üçün, "ceyrankeçməz" ifadəsi həmin yerin nə qədər dar və keçilməz olduğunu daha obrazlı şəkildə canlandırır. Ceyran kimi çevik bir heyvanın belə keçməkdə çətinlik çəkəcəyi bir yerin təsəvvürü, oxucunun və ya dinləyicinin zəhnində daha dəqiq və güclü bir təəssürat yaradır.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "ceyran" sözünün incəliyi və sürəti ilə birləşməsi, "keçməz" sözünün isə maneəni vurğulaması, ifadəyə zənginlik qatır. Yəni, söz sadəcə darlığı deyil, həm də darlığın yaratdığı maneəni, keçilməzliyi ifadə edir. Bu, sözün təsviri dilin imkanlarından bacarıqla istifadə etdiyini göstərir.

Ceyrankeçməz bir yol, yalnız darlığı ilə deyil, ehtimal ki, tikanlı kollarla, qayalıqlarla və ya digər maneələrlə də örtülü ola bilər. Beləliklə, "ceyrankeçməz" sözü, fiziki darlığın yanı sıra, çətin keçilməli bir mühitin ümumi təəssüratını da oxucuya çatdırır. Bu metaforik istifadəsiylə, həm fiziki maneələri, həm də məcazi mənada keçilməzlik hissi, çətinlik və maneələri ifadə edə bilər.

Nəticədə, "ceyrankeçməz" sözü, sadəcə bir lüğət mənasından çox, zəngin bir obrazlılıq və ifadə gücü ilə seçilir, dilə rəngarənglik və canlılıq qatır. Onun istifadəsi, yazı və danışıq dilini daha təsirli və yadda qalan edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz