Cahıllaşdırma sözü "cahıllaşdırmaq" felindən törəmiş isimdir və əsasən birinin ya da bir qrup insanın bilərəkdən ya da bilmədən cahil vəziyyətə salınması, ağılsız və ya savadsız hala gətirilməsi mənasını verir. Bu proses müxtəlif üsullarla, məsələn, yanlış informasiya yaymaq, təhsili əngəlləmək, tənqidi düşüncəni boğmaq və ya sadəcə olaraq düzgün və tam məlumat verməmək yolu ilə həyata keçirilə bilər.
Cahıllaşdırmanın nəticəsi olaraq insanlar müstəqil düşünmək, obyektiv qiymətləndirmə aparmaq və ətrafdakı hadisələrə tənqidi yanaşmaq qabiliyyətini itirirlər. Bu, onların manipulyasiyaya daha həssas olmasına, qərarsızlığa və öz hüquqlarını müdafiə edə bilməməyə gətirib çıxarır. Cahıllaşdırma, həmçinin cəmiyyətin inkişafına əngəl törədən bir amil kimi qəbul edilə bilər, çünki savadsız və tənqidi düşüncə qabiliyyəti zəif olan insanlar cəmiyyətin irəliləməsinə töhfə vermək iqtidarında deyillər.
Tarix boyu müxtəlif rejimlər və qruplar cahıllaşdırmanı siyasi alət kimi istifadə etmişlər. Bu, xalqın öz hüquqlarını bilməməsi, hakimiyyətə qarşı çıxmaması və mövcud quruluşu sorğulamaması üçün edilən məqsədyönlü bir prosesdir. Müasir dövrdə isə informasiya texnologiyalarının inkişafı ilə yanaşı, yanlış informasiya (dezinformasiya və miflərin yayılması) və manipulyasiya vasitələri vasitəsi ilə cahıllaşdırma daha geniş miqyasda tətbiq olunur. Bu səbəbdən tənqidi düşüncə, informasiya savadlılığı və müstəqil araşdırma bacarıqlarının inkişafı son dərəcə əhəmiyyətlidir.
Beləliklə, cahıllaşdırma sadəcə bir söz deyil, cəmiyyətin və fərdin inkişafına mane olan, manipulyasiya və nəzarət üçün istifadə olunan mürəkkəb bir prosesdir. Onun qarşısını almaq üçün maarifləndirmə, təhsilin inkişafı və tənqidi düşüncənin təşviqi vacibdir.