izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "cahil-cuhul" sözü ümumiyyətlə "cavanlar", "gənclər", "oğlanlar" kimi tərcümə olunur. Lakin bu tərcümə sözün bütün məna çalarlarını tam əks etdirmir. "Cahil-cuhul" sözü daha çox, təcrübəsizliyi, yetkinlik yaşına çatmamışlığı, həmçinin bəzən sadəlövlüyü və təmizqəlbliyi ifadə edən bir ifadədir. Sözün kökü olan "cahil" sözünün "bilməyən", "savadsız" mənasını da nəzərə alsaq, bu tərif daha dolğun olur.

Məsələn, verilən sitatda "...Qasım əmi və qeyri cahil-cuhul idi..." ifadəsində "cahil-cuhul" sözü Qasım əminin yaşlı və təcrübəli, digərlərinin isə gənc və təcrübəsiz olmasını vurğulayır. Bu mənada söz, yaş fərqini və onunla bağlı təcrübə fərqini ifadə etmək üçün istifadə olunmuşdur. Sözün, "cavan oğlanlar" mənasından fərqli olaraq, bir qədər hörmətli və şirin bir çalarını da daşıdığını demək olar. Qasım əminin digərlərinə qarşı bir müəllim, bir ağsaqqal kimi münasibətini xarakterizə edir.

Ümumiyyətlə, "cahil-cuhul" sözü zaman keçdikcə istifadə sahəsini dəyişmiş və əsl mənasından bir qədər uzaqlaşmış bir sözdür. Lüğətlərdəki sadə təriflərin kifayət etmədiyi bir çox situasiyalarda olduğu kimi, burada da kontekstin sözün tam mənasını anlamaq üçün vacib olduğunu vurğulamaq lazımdır. Həmçinin, ədəbiyyat əsərlərində bu sözün istifadəsinin müəllifin özünəməxsus üslubunu və dilini ortaya qoyduğunu da qeyd etmək vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz