Cadubaz sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində cadugər ilə sinonim kimi qeyd olunsa da, onu daha dəqiq və geniş şəkildə izah etmək mümkündür. Sadəcə "cadugər" demək, bu sözün bütün incəliklərini əks etdirmir.
Cadubaz, sehrli qüvvələrə sahib, görünməz aləmlə əlaqə qura bilən, mistik güclərdən istifadə edərək hadisələrə təsir edən şəxsdir. Bu gücləri müsbət və ya mənfi məqsədlər üçün istifadə edə bilər. Bəzən xeyirxah niyyətlərlə xəstəlikləri müalicə etmək, bəxt açmaq, pis ruhları dəf etmək üçün istifadə olunur. Digər hallarda isə qara sehr, lənət, sehrbazlıq və digər zərərli əməllər üçün tətbiq olunur.
Tarix boyu cadubazlar müxtəlif mədəniyyətlərdə müxtəlif rollar oynamışlar. Bəziləri hörmət və ehtiramla yanaşı, qorxu ilə də qarşılanmış, bəziləri isə təqib olunmuş və yandırılmışdır. Onların obrazları əfsanələrdə, nağıllarda, ədəbiyyatda və incəsənətdə geniş yer almışdır. Hər bir mədəniyyət özünəməxsus cadubaz obrazları yaratmışdır; bəziləri müdrik və xeyirxah, digərləri isə qorxulu və xəbis təsvir edilmişdir.
Cadubazlıq termini, elmi olmayan, məntiqə sığmayan, mistik və qeyri-adi hadisələrlə əlaqəli inancları da əhatə edir. Bu, mistik güclərin real olub-olmaması ilə bağlı mübahisələrə səbəb olur. Müasir dövrdə cadubazlıq əksər hallarda əyləncə və ya sənət kimi qəbul edilsə də, bəzi insanların hələ də bu qüvvələrə inandıqlarını qeyd etmək lazımdır.
Beləliklə, "cadubaz" sözü sadəcə "cadugər"dən daha geniş bir məna daşıyır və bu qədim və sirli fenomenin müxtəlif aspektlərini əhatə edir.