izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Büründürmək sözü, əsasən "bürümək" felinin ikinci mənasından törəmiş bir sözdür və əşyanın, hadisənin və ya məkanın başqa bir şeylə tamamilə örtülməsini, bürünməsini ifadə edir. Yalnız örtmək deyil, həm də bu örtülmənin tam, hərtərəfli və əhatəli olduğunu vurğulayır. "Bürümək"in sadə örtmə mənasından fərqli olaraq, "büründürmək" daha intensiv, daha dolğun bir örtülməni, sanki bir pərdənin, qatı bir təbəqənin hər şeyi bürüyüb gizlətməsini ifadə edir.

A.Səhhət misalında olduğu kimi, "Ay örtüyü büründürür aləmi" ifadəsi, ayın örtüyünün bütün aləmi, yəni ətrafı tamamilə bürüyüb qaranlığa qərq etdiyini göstərir. Bu, sadəcə ayın görünməməsi deyil, daha çox, aləmin ay örtüyü ilə sanki sarılıb, əhatə olunub, gizlədilməsini ifadə edir. "Çulğalayır, geyindirir aləmi" ifadəsi isə bu bürünmənin nə qədər tam və şəffaf olduğunu, aləmi sanki yeni bir "geyim"ə bürüyüb dəyişdirdiyini göstərir. Bu metaforik təsvir, büründürmənin sadə bir örtmədən daha artıq bir məna kəsb etdiyini, bir dəyişmə, bir transformasiya prosesini ifadə etdiyini vurğulayır.

Beləliklə, "büründürmək" sözü "örtmək", "gizlətmək", "sarmaq" mənalarını özündə cəmləşdirsə də, bu mənalardan daha intensiv, daha tam və daha poetik bir ifadədir. Həm də fəaliyyətin təsirini və əhatə dairəsini daha aydın şəkildə qabardır. Bu söz, ədəbi dildə, xüsusilə təbiət hadisələrini və ya mürəkkəb prosesləri təsvir edərkən daha çox istifadə olunur və yazıya daha estetik bir çalar verir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz