izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bülövlətmə feili "bülövlətmək" felindən törəmiş bir isimdir. "Bülövlətmək" isə öz növbəsində, əsasən Azərbaycanın şimal-qərb bölgələrində və bəzi digər dialektlərdə işlənən bir sözdür. Əslində "bülövlətmək" dəqiq bir tərcüməsi olmayan, məcazi mənada istifadə olunan bir feldir. Əsas mənası qarışıqlıq, dəqiqsiz əməllər və ya nəticələrlə xarakterizə olunan bir işin, hadisənin və ya vəziyyətin yaradılması deməkdir.

Daha geniş izah etsək, bülövlətmə, bir işin ya da vəziyyətin qeyri-dəqiq, sələmsiz, planlaşdırılmamış və ya nəzarətdən kənarda qalan şəkildə həyata keçirilməsi və ya baş verməsi deməkdir. Bu, nəticədə qarışıqlıq, çaşqınlıq, əsassızlıq və ya hətta fəlakətə səbəb ola bilər. Məsələn, "O, işləri bülövlətdi, nəticədə hər şey qarışdı" cümlesində "bülövlətdi" sözü, işin qeyri-peşəkar və planlaşdırılmamış şəkildə icrası nəticəsində yaranan qarışıqlığı ifadə edir.

Maraqlı bir tərəfi də ondan ibarətdir ki, "bülövlətmə" sözü sözün əsl mənasında bir şeyin fiziki olaraq qarışdırılmasını deyil, daha çox işin təşkilati və idarəetmə cəhətlərindəki qeyri-ixtisaslılığı, nəticədə yaranan səmərəsizliyi və çətinlikləri ifadə edir. Bu baxımdan, "bülövlətmə" sözü, müasir Azərbaycan ədəbi dilində qiymətləndirilməsi çətin olan, lakin xalq dialektlərində geniş istifadə olunaraq, müəyyən bir vəziyyəti dəqiq şəkildə təsvir edən rəngarəng ifadələrdən biridir.

Beləliklə, "bülövlətmə" sözü sadəcə bir qarışıqlıq deyil, həm də bu qarışıqlığın nəticəsi kimi yaranan vəziyyətin bütövlükdə təsvirini verir. Bu sözün dəqiq tərcümə olunmaması onun məcazi və rəngarəng mənasını vurğulayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz