izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bülövlənmiş sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan bir sifətdir və əsasən iki əsas mənada işlədilir. Birinci mənası, hərfi mənada "bülövə çəkilib itilənmiş" deməkdir. Bu, əşyanın bülöv (dəmirçi və ya sənətkar tərəfindən istifadə olunan bir növ dəmir və ya polad aləti) vasitəsilə cilalanaraq iti və kəsici hala gətirilməsini ifadə edir. Belə bir proses nəticəsində əşya həm kəsici qabiliyyət qazanır, həm də xarici görünüşü təkmilləşir, daha hamar və parlaq olur.

İkinci mənası isə daha məcazi xarakter daşıyır. "Bülöv kimi hamarlanmış, cilalanmış, sürüşkən" olaraq izah edilən bu məna, əşyanın səthinin mükəmməl hamarlığını, sürüşkənliyini və parlaqlığını vurğulayır. Bu, sanki əşyanın bülöv vasitəsilə deyil, təbiət qüvvələri və ya başqa bir üsul ilə belə bir vəziyyətə gətirildiyini bildirir. Bu mənada, söz daha çox estetik bir təəssürat yaradır və əşyanın səthinin gözəl, incə və ideal bir görünüşə malik olduğunu ifadə edir.

Misal olaraq verilən “Bir az keçincə o yenə də torunu dəstələyib əlinə yığır” cümləsində bülövlənmiş sözünün birbaşa işlənmədiyini görürük. Lakin bu cümlə, bülövlənmiş sözünün yaratdığı hamarlıq, cilalıq, sürüşkənlik təəssüratını dəstəkləyən bir kontekst təşkil edir. Məsələn, əgər tor bülövlənmiş bir materialdan hazırlanıbsa, onun daha asan dəstələnib yığılması mümkündür. Bu da bülövlənmiş sözünün ikinci mənasının əyani bir nümunəsini təşkil edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz