Büləndpərvaz (fars. بُلند پرواز) sözü köhnə Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bir sifətdir. Əsas mənası "ucadan uçan" olsa da, zamanla məcazi mənalar da qazanmışdır. Etimaloji olaraq "bülənd" (yüksək, uca) və "pərvaz" (uçmaq, uçuş) sözlərindən əmələ gəlmişdir. Bu birləşmə sözün özündə həm fiziki yüksəkliyi, həm də mənəvi ucalığı ehtiva edir.
Birinci və əsas mənası həqiqətən də "ucadan uçan" deməkdir. Bu mənada, quşlar üçün, xüsusilə də qartal və şahin kimi yüksək hündürlüklərdə uçan quşlar üçün istifadə edilə bilər. Onların səma fəth etməsi, uzun məsafələr qət etməsi büləndpərvaz sözünün əsas təsvir etdiyi keyfiyyətdir.
Lakin büləndpərvaz sözü daha çox məcazi mənasıyla, yəni "alicənab, nəcib, yüksək" mənasıyla istifadə olunur. Bu mənada, söz insanın mənəvi keyfiyyətlərinin ucalığını, əxlaqının paklığını, məqsədlərinin nəcibliyini ifadə edir. Büləndpərvaz insanlar ədalətli, mərhəmətli, cəsur və şərəfli olurlar. Onların həyat fəlsəfəsi uca ideallara yönəlib, əməlləri isə insanlığa xeyir gətirir.
Misal olaraq verilən "Hər ürək Aslanın mərhəmət, qeyrət və səxavətlə dolu olan ürəyi kimi büləndpərvaz o" cümləsində büləndpərvaz sözü məhz bu məcazi mənasında işlədilib. Aslanın qeyrət, mərhəmət və səxavəti insanın mənəviyyatının yüksəkliyinin simvolu kimi təqdim olunur və bu yüksəkliyə büləndpərvaz deyilir.
Beləliklə, büləndpərvaz sözü sadəcə bir sifət olmayıb, əslində zəngin məna yükü daşıyan bir ifadədir. Həm fiziki, həm də mənəvi ucalığı ifadə edərək, ədəbiyyatımızda və dil tariximizdə özünəməxsus yer tutmuşdur.