izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Buqələmun (Chamaeleonidae fəsiləsinə aid sürünənlər), özünəməxsus xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkən maraqlı canlılardır. Ən tanınmış xüsusiyyətləri, ətraf mühitinə uyğun olaraq dərilərinin rəngini dəyişdirmək qabiliyyətləridir. Bu rəng dəyişikliyi, yalnız kamuflyaj üçün deyil, həmçinin sosial siqnalların ötürülməsi, temperaturun tənzimlənməsi və əhval-ruhiyyənin ifadə edilməsi kimi müxtəlif funksiyalara xidmət edir.

Bu qabiliyyətin mexanizmi, dərilərindəki xüsusi hüceyrələr – xromatoforlar – vasitəsilə həyata keçirilir. Bu hüceyrələr içərisində müxtəlif rəngli piqmentlər olur və bu piqmentlərin yayılması və ya yığılması ilə dərinin rəngi dəyişir. Rəng dəyişikliyi saniyələr, bəzən də dəqiqələr ərzində baş verə bilər və bu proses, həm fiziki, həm də hormonal amillərin təsiri ilə nizamlanır. Buqələmunların rəng dəyişdirmə qabiliyyəti, onların ətraf mühitə uyğunlaşmalarında və yırtıcılardan qorunmalarında mühüm rol oynayır.

Buqələmunlar əsasən Afrikada, Madaqaskarda və bəzi Asiya ölkələrində yaşayırlar. Müxtəlif ölçülərdə və formalarda olan bir çox növü vardır. Uzun, yapışqan dili ilə həşəratları tuturlar və əsasən ağaclarda yaşayırlar. Onların gözləri müstəqil hərəkət edə bilir, yəni hər gözü ayrı-ayrı istiqamətə yönəldə bilir. Bu xüsusiyyət, onların ovlarını daha effektiv şəkildə aşkar etmələrinə imkan verir.

Buqələmunun adı, yunanca “yerdə sürünən” mənasını verən "chamaeleon" sözündən törəyir. Bu maraqlı canlılar, uzun illərdir ki, insanları özünəməxsus xüsusiyyətləri ilə valeh edir və elmi tədqiqatların mövzusu olaraq qalırlar. Onların rəng dəyişdirmə qabiliyyəti, biomimetika sahəsində, yəni təbiətdən ilham alınaraq yeni texnologiyaların yaradılmasında da ilham mənbəyi ola bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz