Buxovlanmaq – fell. Bu söz, əsasən atlara və oxşar heyvanlara tətbiq olunan bir hərəkəti, yəni ayaqlarına buxov vurulmasını ifadə edir. Birinci və əsas mənası "buxov vurulmaq"dır. Məsələn, “Atlar buxovlanmışdır” cümləsində bu məna aydın şəkildə özünü göstərir. Buxovlar, heyvanların hərəkət azadlığını məhdudlaşdırmaq, qaçmamalarını təmin etmək və ya onları müəyyən bir ərazidə saxlamaq məqsədilə istifadə olunur. Tarixən, buxovlanma həm nəqliyyat heyvanlarının idarə olunmasında, həm də həbsxanə və ya əsir düşərgələrində istifadə olunan bir üsul olub.
Lakin bu sözün mənası yalnız fiziki məhdudiyyətlərlə bitmir. "Buxovlanmaq" sözü, məcazi mənada da istifadə olunur. Məsələn, "qandallanmaq" ilə sinonim kimi işlədilə bilər. Bu mənada, bir insanın fiziki olaraq əlləri və ayaqları bağlı olmasa da, hərəkət etmək, özünü ifadə etmək və ya müəyyən hərəkətləri yerinə yetirmək imkanlarından məhrum olduğunu bildirir. Bu, ictimai təzyiq, qorxu, təhlükə və ya digər səbəblərdən qaynaqlana bilər. Beləliklə, bir insan "buxovlanmış" hiss edə bilər, hətta fiziki olaraq heç bir məhdudiyyətə məruz qalmasa belə.
Daha da genişləndirərək deyə bilərik ki, "buxovlanmaq" sözü həm fiziki, həm də metaforik mənada hərəkət azadlığının məhdudlaşdırılmasını, özünü ifadə etmək qabiliyyətinin zəifləməsini və ya tamamilə itirilməsini ifadə edir. Bu, istər fiziki zorakılıq, istərsə də psixoloji təzyiq vasitəsi ilə baş verə bilər. Sözün məcazi mənası, kontekstə bağlı olaraq, fərqli nüanslar da əldə edə bilər. Məsələn, "əl-ayağı bağlanmaq" ifadəsi, həm fiziki, həm də məcazi mənada istifadə olunaraq, insanın hərəkət etmək qabiliyyətinin tamamilə məhdudlaşdırıldığını göstərir.