Buxarölçən, sənaye və texnologiya sahələrində boru xətlərində, qazanlarda və digər sistemlərdə hərəkətdə olan buxarın miqdarını (adətən, kütlə axını və ya həcmi axını kimi) dəqiq ölçmək üçün istifadə olunan bir cihazdır. Bu ölçmə, istehsal proseslərinin səmərəliliyinin optimallaşdırılması, enerji sərfiyyatının nəzarəti və təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçirilməsi üçün son dərəcə əhəmiyyətlidir.
Buxarölçənlərin müxtəlif növləri mövcuddur və onların seçimi ölçüləcək buxarın xüsusiyyətlərindən (təzyiq, temperatur, axın sürəti), ölçmə dəqiqliyi tələblərindən və büdcə məhdudiyyətlərindən asılıdır. Məsələn, turbulent axın rejimlərində istifadə olunan diferensial təzyiq buxarölçənləri, laminarlı axın rejimləri üçün daha az uyğundur. Digər növlərə vorteks buxarölçənləri, ultrasəs buxarölçənləri və Coriolis axınölçənləri daxildir. Hər birinin özünəməxsus üstünlükləri və çatışmazlıqları var.
Buxarölçənlərin iş prinsipləri ölçülən parametrlərə əsaslanır. Məsələn, diferensial təzyiq buxarölçənləri buxarın axınından yaranan təzyiq fərqini ölçür, vorteks buxarölçənləri isə buxar axınının yaratdığı fırlanma hərəkətini ölçərək axın sürətini müəyyən edir. Ultrasəs buxarölçənləri isə səsin buxar axını içində yayılma sürətindəki dəyişiklikləri analiz edir. Coriolis axınölçənləri isə buxarın hərəkətindən yaranan Coriolis effektinə əsaslanır.
Buxarölçənlər müxtəlif sənaye sahələrində, o cümlədən elektrik enerjisi istehsalı, kimya sənayesi, neft-qaz sənayesi, qida sənayesi və istilik sistemlərində geniş tətbiq olunur. Onlar istehsal proseslərinin avtomatlaşdırılması, enerji effektivliyinin artırılması və ətraf mühitin qorunması üçün mühüm rol oynayırlar. Dəqiq və etibarlı ölçmələr sayəsində buxar istehsalının idarə edilməsi və optimallaşdırılması mümkün olur, bu da həm iqtisadi, həm də ekoloji baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır.