Boylu sözü Azərbaycan dilində iki əsas mənada işlənir. Ən çox yayılmış mənası "hamilə" deməkdir. Yəni, qadın orqanizmində yeni bir insan həyatı – körpə inkişaf etdikdə, o, boylu adlanır. Bu, həm fiziki dəyişiklikləri, həm də qadının yeni vəzifələrini əks etdirən bir termindir. Hamiləlik dövrü, qadının həyatında çox əhəmiyyətli bir mərhələdir və "boylu" sözü bu mərhələnin təbii və gözəl bir tərəfini ifadə edir.
Lüğətlərdə daha az rast gəlinən, lakin bəzi dialektlərdə istifadə olunan ikinci mənası isə "ikicanlı"dır. Bu mənada "boylu" sözü, iki cinsli canlılara aid edilir. Ancaq bu məna daha az yayılmış və əsasən regional dialektlərdə qalmışdır. "Boylu" sözünün bu istifadəsinin kökü, həm hamilə qadının həyatının iki əsas mərhələsini (hamiləlik öncəsi və hamiləlik dövrü) birgə əks etdirməsi, həm də bəzi canlıların ikicinslilik xüsusiyyətinə bənzətməsindən irəli gələ bilər.
Maraqlı bir məqam odur ki, "boylu" sözünün kökü və etimologiyası hələ də tam araşdırılmayıb. Bəzi tədqiqatçılar, sözün qədim türk dillərindən gəldiyini və orijinal mənasının "böyümək", "inkişaf etmək" olduğunu irəli sürürlər. Hamiləlik zamanı qadın bədəninin keçirdiyi böyümə və dəyişikliklərlə əlaqələndirilərək bu mənada istifadə olunmağa başlayıb. Beləliklə, sözün həm bioloji, həm də sosial mənaları mövcuddur.
Qısacası, "boylu" sözü, sadəcə hamilə qadını ifadə etməklə kifayətlənməyərək, bu dövrün fizioloji və sosial əhəmiyyətini də özündə əks etdirən, zəngin mənaya malik bir sözdür. Dil tarixi və mədəniyyətimizin bir parçası olaraq, "boylu" sözünün daha dərin araşdırılması, Azərbaycan dilinin zənginliyinin daha yaxşı anlaşılmasına kömək edəcəkdir.