Boyaxana (fars. بُرَاخانه - borāxāne) termini, parça, iplik, yun, dəri və digər materialların rənglənməsi ilə məşğul olan müəssisəni, fabrik və ya emalatxananı ifadə edir. Tarixən, boyaxanalar əl əməyi ilə fəaliyyət göstərsələr də, müasir dövrdə sənaye miqyasında müxtəlif texnologiyaların tətbiqi ilə daha mürəkkəb prosesləri həyata keçirirlər. Bu proseslər sadəcə rəngləmə ilə məhdudlaşmır; boyaxanaların fəaliyyəti materialın təmizlənməsini, ön emalını, rəngləmədən sonrakı prosesləri (məsələn, fiksasiya, yuma) və nəhayət, qurutmanı əhatə edir. Boyaxanaların istehsal etdiyi məhsullar geyim sənayesindən tutmuş mebel istehsalına, avtomobil sənayesinə qədər müxtəlif sahələrdə geniş tətbiq olunur.
Fars dilindən götürülmüş "boyaxana" sözü özündə iki əsas elementi birləşdirir: "boya" və "xana". "Boya" rəngləmə prosesini, "xana" isə ev, bina, emalatxana kimi məkanları bildirir. Beləliklə, "boyaxana" sözü həm prosesi, həm də yerini ifadə edən bir termin kimi çıxış edir. Maraqlıdır ki, boyaxanaların tarixi qədim zamanlara gedib çıxır və müxtəlif mədəniyyətlərdə toxuculuq və rəngləmə sənətinin inkişafı ilə sıx bağlıdır. Tarixi boyaxanalar həm də müəyyən bir ərazi üçün xarakterik olan rəng palitrası və texnologiyalarının inkişafına təsir göstərmişdir.
Müasir boyaxanaların fəaliyyəti ekoloji amilləri nəzərə almaqla aparılır. Çünki rəngləmə prosesində istifadə olunan kimyəvi maddələr ətraf mühitə zərərli təsir göstərə bilər. Ona görə də, müasir boyaxanalar ətraf mühitin mühafizəsi üçün tədbirlər görür, tullantı sularının təmizlənməsi və zərərli tullantıların azaldılması üzrə texnologiyalardan istifadə edirlər. Bu səbəbdən də, boyaxana sənayesi davamlı inkişaf prinsiplərinə uyğunlaşmağa çalışır.