izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Biyarlıq sifəti, bir işin və ya əşyanın "biyar"la əlaqədar olduğunu, biyar vasitəsi ilə həyata keçirildiyini və ya biyara aid olduğunu bildirir. Daha geniş mənada, biyarlıq, biyarın təsir dairəsinə, onun metodologiyasına, prinsiplərinə və ya xüsusiyyətlərinə bağlılığı ifadə edir.

Biyarın özü dəqiq bir tərifə malik olmasa da, ümumiyyətlə, qədim türk mədəniyyətində əsasən qəbilə başçılarının və ya ictimai liderlərin işlətdiyi xüsusi bir idarəetmə, həll yolu tapma və ya qərar vermə üsulu kimi başa düşülür. Bu üsul, müasir anlayışlarla müqayisədə daha çox kollektiv müzakirə, qəbilə ağsaqqallarının müdrikliyinə istinad, adət-ənənələrə bağlılıq və konsensus axtarışını əhatə edirdi. Beləliklə, "biyarlıq" termini, bu prosesə və ya bu prosesin nəticəsinə aid olan hər şeyi əhatə edir.

Məsələn, "biyarlıq qərarı" deyəndə, qəbilənin kollektiv müzakirəsi və razılığı əsasında verilən bir qərardan söhbət gedir. "Biyarlıq yolu ilə həll olunmuş mübahisə" ifadəsi isə, mübahisənin biyar prinsiplərinə uyğun olaraq, sülh yolu ilə və tərəflərin razılığı ilə həll olunduğunu göstərir. "Biyarlıq sistemi" isə, ümumiyyətlə, qədim türk cəmiyyətindəki ictimai idarəetmənin xüsusi bir modelini ifadə edir.

Qısacası, "biyarlıq" sözü sadəcə "biyar yolu ilə görülməli olan" mənasından daha geniş bir məna daşıyır və tarixi, sosial və mədəni kontekst daxilində daha yaxşı başa düşülə bilər. Bu söz, qədim türk cəmiyyətinin idarəetmə sisteminin və mübahisələrin həll edilmə üsulunun əsas elementlərindən birini təmsil edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz