izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bivəhm sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş bir sifət olub, farsca "bi" (bi-) və ərəbcə "vəhm" sözlərindən əmələ gəlmişdir. "Bi-" "yoxluq", "məhrumiyyət" mənasını verir, "vəhm" isə "şübhə", "qorxu", "xəyal" mənalarını əhatə edir. Beləliklə, bivəhm sözünün əsl mənası "qorxudan məhrum olan", yəni "qorxusuz", "cəsarətli", "qorxmayan" deməkdir.

Lüğətlərdə sadəcə "qorxmayan" kimi tərcümə olunsa da, bivəhm sözünün daha geniş bir kontekstdə anlaşılması vacibdir. Bu söz sadəcə fiziki qorxunun olmamasını deyil, həm də ruhi cəhətdən möhkəmlik, qətiyyətlilik və müəyyən bir məqsədə çatmaq üçün hər hansı maneənin qarşısında sarsılmaz olmağı ifadə edə bilər. Qorxudan azad olmaqla yanaşı, bivəhm insanın təhlükəli vəziyyətlərdə belə soyuqqanlılığını və mühakimə qabiliyyətini qoruyub saxlaması nəzərdə tutulur.

Misal olaraq, ədəbiyyat nümunələrində bivəhm sözü ilə təsvir olunan şəxs, hətta ölüm təhlükəsi ilə üz-üzə qalsa belə, öz əzmini və qətiyyətini itirməyən, təlaşa düşməyən, vəziyyəti obyektiv qiymətləndirə bilən bir insandır. Bu şəxsin qorxusuzluğu sadəcə cəsarətdən deyil, həm də daxili gücündən, ruhən möhkəmliyindən qaynaqlanır.

Köhnəlmiş söz olsa da, "bivəhm" sözü hələ də ədəbi dildə, xüsusilə tarixi və epik əsərlərdə təsviri ifadə vasitəsi olaraq istifadə oluna bilər və özünün zəngin məna çalarları ilə oxucuya daha canlı və təsirli bir təsvir təqdim edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz