Bitəmənna (fars. bi… və ər. təmənna) sifət və zərf kimi işlənən bir sözdür. Əslində iki hissədən - farsca "bi" (bəzi hallarda "bə") ön şəkilçisindən və ərəbcə "təmənna" sözündən təşkil olunmuşdur. "Bi" inkar bildirən bir ön şəkilçidir və "təmənna" isə istək, arzu, ümid, niyyət mənasındadır. Beləliklə, bitəmənna sözünün əsas mənası "istəksiz", "arzusuz", "ümidsiz" və ya "niyyətsiz" kimi tərcümə oluna bilər.
Lüğətlərdə sadəcə "təmənnasız, heç bir gizli məqsəd güdmədən, heç bir umacağı olmadan" şəklində izah olunsa da, bitəmənna sözü daha incə mənaları da özündə ehtiva edir. Sadəcə bir şeyin edilməməsi deyil, həm də həmin əməlin arxa planında gizli bir məqsədin, şəxsi marağın, qarşılıq gözləmənin olmamasını ifadə edir. Bu baxımdan, "səmimiliyin", "xalis qəlbdən olmağın" və "özünü fədakarlığın" ifadəçisi kimi də dəyərləndirilə bilər. Bir işin bitəmənna yerinə yetirilməsi, o işin tamamilə özəl maraqdan kənar, yüksək əxlaqi prinsiplər əsasında görülməsini göstərir.
Məsələn, "O, bitəmənna kömək etdi" cümləsində köməyin yalnız yaxşılıq etmək məqsədilə, heç bir qarşılıq gözləmədən, tamamilə səmimiyyətlə edildiyi vurğulanır. Bitəmənna sözü, həmçinin, bir əməlin təmənnasızlığından əlavə, onun rahatlıqla, məcburiyyətsiz və istər-istəməz deyil, ürəkdən edilməsini də bildirir. Bu cəhətdən, "könüldən", "ixtiyarsız" sözləri ilə də müəyyən dərəcədə sinonim ola bilər.
Qısacası, bitəmənna sözü sadə bir mənadan daha çoxunu özündə ehtiva edən, zəngin bir məna kəlamıdır. O, sadəcə bir əməlin təmənnasızlığını deyil, həm də onun səmimiyyətini, xalis qəlbdən edilməsini və özünü fədakarlığını ifadə edərək, insani münasibətlərdə xüsusi bir dəyər daşıyır.