izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bişərəf (bişərəf) sözü farsca "bi" (bə- yəni "yox" mənasında ön əlavə) və ərəbcə "şərəf" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Etimalogiyasına əsasən, "şərəfsiz", yəni şərəfi olmayan, şərəfə layiq olmayan, namussuz, qeyrətsiz mənalarını verir. Lüğətlərdə daha çox qısa və kəskin formada ifadə olunsa da, bu sözün mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar ala bilər.

Bişərəf ifadəsi sadəcə şərəfsizlikdən danışmır; həmçinin əxlaqsızlığı, namussuzluğu, ədalətsizliyi, vətənə xəyanəti, qeyrətsizliyi və sair mənfi xüsusiyyətləri də özündə əks etdirə bilər. Hər hansı bir insanın bişərəf adlandırılması, onun həyatının müxtəlif sahələrində mənfi davranışlar nümayiş etdirdiyini və başqalarına qarşı ədalətsiz, vicdansız və ya alçaqcasına hərəkət etdiyini göstərir. Bu ifadə çox ağır bir ittihamdır və insanın nüfuzuna ciddi zərbə vura bilər.

Misal olaraq verilən "Bişərəf adam" ifadəsi şəxsiyyətin ümumi əxlaqi keyfiyyətlərinin aşağı səviyyədə olduğunu bildirir. Verilən sitatda isə ("[Kərim kişi:] Bir adam tapılmaz ki, desin, Kərim kişi dünyadan bişərəf getdi") "bişərəf" sözü Kərim kişinin ölümü ilə əlaqədar olaraq, onun həyatının sonuna qədər şərəfsiz, namussuz və ya insanlara qarşı ədalətsiz bir həyat yaşaması mənasında istifadə olunub. Bu kontekstdə, ifadə daha çox acı bir təəssüf ifadə edir. Beləliklə, sözün mənası və kontekstdəki istifadəsi arasındakı fərqi aydınlaşdırmaq vacibdir.

Qeyd edək ki, "bişərəf" sözü çox kəskin və təhqiredici bir sözdür və hər zaman ədəbiyyatda və gündəlik ünsiyyətdə ehtiyatla işlənməlidir. Onun yerinə daha yumşaq və münasib sinonimlərdən istifadə etmək daha məqsədəuyğundur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz