izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bisərüpa (fars. sözü): Bu köhnə fars sözü əsasən "avara" və "sərsəri" mənalarında işlənir. Lüğətlərdəki sadə təriflərin kənarda qalaraq, bisərüpanın daha geniş bir məna spektrini araşdıraq. Sözün "sərsəri" mənası, yalnız coğrafi məkandan asılı olmayaraq, həmçinin həyatda sabit dayağı, məqsədi və həyatı yönəldən bir mərkəzi olmayan şəxsi ifadə edir. Bu, maddi mənada evsiz-eşksiz bir həyatı ancaq əks etdirmir, həm də ruhani bir boşluğu, həyatda itirilmiş yönü ifadə edə bilər.

Füzuli misalında görüldüyü kimi, "bisərüpa" sözü daha çox məcazi mənada işlənərək, həm də dəyərsiz, diqqətə layiq olmayan, qeyri-ciddi kimi təsvirlərə yönələ bilər. Şairin "bisərüpa ona nə layiq" deyərək ifadə etməsi bu mənanı aydın şəkildə göstərir. Ona görə də, "bisərüpa" sadəcə coğrafi yerdə sərsəri olan insan deyil, həm də ictimai və ya mənəvi olaraq "sərsəri" , yəni məqsədsiz, dəyərsiz və ya diqqətə layiq olmayan biri kimi də təsvir edilə bilər.

Maraqlı bir cəhət də odur ki, sözün kökünün farsca olması onun klassik ədəbiyyatda, xüsusən də lirik şeirlərdə istifadəsinin geniş yayılmasına səbəb olmuşdur. Bu, sözün zəngin məcazlı imkanlarına işarə edir. Beləliklə, "bisərüpa" sadə bir sinonim deyil, dərin mənalı və çoxşaxəli bir söz olaraq klassik ədəbiyyatımızda özünə xüsusi yer tutmuşdur.

Ümumiyyətlə, "bisərüpa" sözü, sadə lüğət təriflərindən daha geniş məna yükü daşıyan, məcazi mənalarının zənginliyi ilə seçilən maraqlı və ifadəli bir leksik vahiddir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz