izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Birinc sözü fars mənşəli olub, Azərbaycan dilində əsasən düyü mənasında işlənir. Lüğətlərdə sadəcə "düyü" kimi tərcümə olunsa da, bu sözün arxasında daha zəngin bir mədəniyyət tarixi və semantik çalarlar gizlənir.

Birinc, sadəcə bir taxıl növü deyil, həm də Azərbaycan mətbəxinin əsas tərkib hissələrindən biridir. Əsrlər boyu milli yeməklərimizin ayrılmaz elementi kimi yer almış, həm təbii dadı, həm də müxtəlif bişirmə üsullarına uyğunlaşa bilməsi ilə seçilmişdir. Plov, dolma, aş kimi məşhur yeməklərimizin əsasını məhz birinc təşkil edir.

Səməd Vurğun Şirvaninin misrasında ("Nə birincin, əgər nə yağın var; Şükr qıl, sağ əlin, ayağın var.") birincin mövcudluğu, həyatın sadə, lakin əsas ehtiyaclarının təmin olunması ilə bağlıdır. Misra, birincin və yağın – o dövr üçün məişətin əsas təməl daşı olan qida məhsullarının olmamasının belə, sağlamlıq və həyatın qiymətləndirilməsinə mane olmaması fikrini əks etdirir. Bu, birincinin maddi sərvətdən daha çox, rifah və təminatın simvolu kimi interpretasiya edilməsinə işarədir.

Beləliklə, "birinc" sözünün mənası sadəcə "düyü" ilə məhdudlaşmır. O, Azərbaycan mədəniyyətinin, mətbəxinin ayrılmaz bir parçası, həm də həyatın sadə nemətlərinin qiymətləndirilməsini ifadə edən semiotik bir simvoldur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz