Birikmək (f.): Bu söz, əşyaların, hadisələrin və ya fikirlərin yavaş-yavaş, tədricən bir yerə toplanması, yığışması mənasını verir. Sadəcə fiziki yığışma deyil, daha çox bir növ tədricən bir araya gəlmə, yoğunlaşma prosesini ifadə edir. Mənəvi mənada da istifadə oluna bilər; məsələn, hisslərin, düşüncələrin, xatirələrin bir nöqtədə cəmləşməsi, yoğunlaşması da "birikmək" kimi ifadə oluna bilər.
Misal olaraq verilən cümlədə ("Sanki Nərimanın sözləri onun təsəvvüründə birikib qalan dumanları dağıdırdı") "birikmək" sözü, Nərimanın sözlərinin təsəvvürdə qalan qaranlıq, aydın olmayan düşüncələri (dumanları) tədricən aradan qaldırmasını, yəni bu düşüncələrin dağılmasına səbəb olmasını ifadə edir. Dumanların "birikib qalması" da bu düşüncələrin qarışıq, qeyri-müəyyən və davamlı bir halda qalması kimi təfsir edilə bilər. Beləliklə, "birikmək" sözünün burada "yığışmaq", "cəmləşmək" mənalarından daha çox, "birləşmək", "yoğunlaşmaq" və nəticədə "dağılmaq"a səbəb olmaq mənalarını da özündə ehtiva etdiyini görürük.
Qısaca desək, "birikmək" fəal bir proses deyil, passiv bir yığışma, toplanma və yoğunlaşma prosesidir. Bu prosesin nəticəsi isə ya daha sıx, daha möhkəm bir hala gəlmə, ya da (misalda olduğu kimi) dağılmanın əsasını təşkil edə bilər. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif nüanslar qazana bilir.