Birəhm: Sifət. [fars. bi… və ər. rəhm]
Əslində "birəhm" sözü, fars dilindəki "bi-" (bi- yəni "yox" mənasını verən mənfi ədat) və ərəb dilindəki "rəhm" (mərhəmət, şefqət, rəhmət) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb bir sözdür. Beləliklə, sözün leksik mənası "rəhmsiz", "mərhəmətsiz" olur. Lakin bu sadə tərif, "birəhm" sözünün ifadə etdiyi duyğuların və fəlsəfi çalarların tamlığını əks etdirmir.
"Birəhm" sadəcə rəhmsizlikdən daha çox şey ifadə edir. O, dərin bir amansızlığı, qəddarlığı, duyğusuzluğu və hətta bədxahlığı əks etdirən bir sıfattır. Birəhm olan bir insan, başqasının əzabına, kədər və ya çətinliklərinə qarşı tamamilə laqeyd yanaşar, hətta onlardan zövq ala bilər. Bu, sadəcə duyğuların olmaması deyil, aktiv bir şəkildə başqasının acısını görməməzliyə vurmaq və ya hətta arzulamaqdır.
Misal olaraq, "fələk birəhm, dövran bisükun" ifadəsində "birəhm" sözü təbiətin amansızlığını, qəddarlığını və insan həyatının dəyişkənliyini ifadə edir. Fələk (təqdir, tale) və dövran (dönüş, dövr) insana qarşı amansız davranır, sükunət və rahatlıq vermədən onu müxtəlif sınaqlardan keçirir. Bu cümlədə "birəhm" insan təbiətinin ədalətsizliyinə, taleyin amansızlığına qarşı acizliyini göstərir.
Nəticə etibarilə, "birəhm" sözü sadəcə "rəhmsiz" deyil, daha dərin, daha çox duyğu və məna daşıyan bir sıfattır. O, amansızlığı, qəddarlığı, duyğusuzluğu və hətta bədxahlığı ifadə edir və bu duyğuların həm təbiət qüvvələri, həm də insan davranışları ilə bağlı olmasını vurğulayır.