Birçəklik köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunan bir sözdür və əsasən saç bəzəklərini ifadə edir. Daha dəqiq desək, birçəklik, birçəyə (saça) taxılan kiçik ölçülü, bəzən də qiymətli metallardan və ya qiymətli daşlardan hazırlanmış zinət əşyasıdır. Bu bəzək əşyaları, sadəlikdən tutmuş mürəkkəb dizaynlara qədər müxtəlif formalarda və üslublarda ola bilərdi.
Birçəkliyin tarixi kökləri olduqca qədimdir. Qədim Azərbaycan sənətkarlığının zənginliyi nəzərə alındıqda, birçəkliyin hazırlanmasında müxtəlif materialların - gümüş, qızıl, firuzə, incilər və digər qiymətli daşların istifadə olunması ehtimalı yüksəkdir. Bu bəzəklər sadəcə gözəllik üçün deyil, həm də sosial status və ya mənsubiyyəti göstərmək üçün də istifadə olunmuş ola bilər. Məsələn, daha zəngin materiallardan hazırlanan birçəkliklər varlı sinifə aid qadınlar tərəfindən taxılırdı.
Birçəkliyin istifadəsi ilə bağlı məlumatlar ədəbi mənbələrdə, arxeoloji qazıntılar nəticəsində tapılan əşyalarda və ya xalq sənətinin nümunələrində axtarıla bilər. Təəssüf ki, bu bəzəklərin hazırlanması texnikası və üslubları ilə bağlı geniş məlumatlar qorunub saxlanılmayıb. Lakin mövcud məlumatlar birçəkliyin qədim Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsi olduğunu göstərir.
Köhnəlmiş olsa da, "birçəklik" sözü özünün estetik və tarixi dəyəri ilə dilimizin zəngin leksikasının bir parçası olaraq qalır və Azərbaycan xalqının zərif sənətkarlıq ənənələrinə işarə edir. Bu sözün tədqiqi, Azərbaycan tarixi və mədəniyyətinin daha dərindən anlaşılmasına kömək edə bilər.