Birçəkləşmə: "Birçəkləşmək" fellərinin törəmə isimidir. Bu termin, əsasən, biologiya və botanika sahələrində istifadə olunur və bitkilərdə baş verən spesifik bir prosesi ifadə edir. Daha dəqiq desək, birçəkləşmə, bitkinin vegetativ orqanlarının (kök, gövdə, yarpaq) generativ orqanlara (çiçək, meyvə, toxum) çevrilmə prosesidir.
Proses, bitkinin inkişafının müəyyən mərhələsində, hormonal dəyişikliklər və ətraf mühitin təsiri nəticəsində baş verir. Bitkinin “yetişkənliyə çatması” və çoxalma qabiliyyətinin əldə edilməsi ilə sıx bağlıdır. Bu proses, həmçinin, bitkinin genetik tərkibindən və ətraf mühit amillərindən (işıq, temperatur, su, qida maddələri) də asılıdır. Məsələn, qısa gün bitkiləri yalnız gün uzunluğunun qısalması ilə birçəkləşməyə başlayır.
Birçəkləşmə prosesi bioloji müxtəlifliyin qorunması və kənd təsərrüfatında bitki seleksiyası üçün böyük əhəmiyyətə malikdir. Çünki bitkilərin çoxalması, yəni yeni nəsil əmələ gətirməsi bu prosesdən asılıdır. Bitki yetişdiriciləri birçəkləşmə prosesini sürətləndirmək və ya ləngitmək üçün müxtəlif aqrotexniki tədbirlərdən istifadə edirlər.
Maraqlı bir fakt kimi qeyd edək ki, birçəkləşmə prosesi bəzi bitkilərdə bir dəfə baş verir (monokarpik bitkilər), bəzilərində isə hər il təkrarlanır (polikarpik bitkilər). Bu fərq bitkinin həyat siklinin xüsusiyyətləri ilə bağlıdır. Birçəkləşmə, sadəcə bir bitkinin çiçəklənməsi deyil, eyni zamanda, bitkinin həyatında əhəmiyyətli bir dönəmdir və gələcək nəsillərin davamını təmin edən bioloji bir hadisədir.