izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Binizam (fars. bi… və ər. nizam) sifətdir. Əsasən, "nizamsız", "qaydasız", "dərs-düstursuz" mənalarında işlənir. Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "bi-" fars mənşəli ön-əlavə olub "qeyri-", "olmayan", "siz" mənalarını verir. "Nizam" isə ərəb mənşəli söz olub, "tənzim", "qayda", "düstur", "səliqə" mənalarını ifadə edir. Beləliklə, binizam sözü hərfi mənada "nizamı olmayan" deməkdir.

Binizam sözü sadəcə əşyaların və ya yerlərin fiziki qaydasızlığını deyil, həm də ictimai həyatın, davranışların və münasibətlərin qaydasızlığını, xaosunu ifadə edə bilər. Məsələn, "binizam bir həyat tərzi" ifadəsi insanın həyatında qayda-qanunun olmamasını, planlılığın çatışmamazlığını bildirə bilər. Bundan əlavə, binizam sözü, həm də bir məkanın ya da situasiyanın narahatedici, qarışıq və əsəb pozuculuğuna işarə edə bilər. Mütəşəkkil olmayan, öz-özünə buraxılmış bir vəziyyəti təsvir etmək üçün də istifadə olunur.

Gətirilən nümunə cümləsində ("Bu evdə üç-dörd qulluqçu var, … amma onunla belə yenə bir belə binizam ev olmaz") binizam sözü evin təmizlik və tənzim baxımından qaydasızlığını, çoxlu xidmətçinin olmasına baxmayaraq, hələ də qarışıqlığın hökm sürdüyünü vurğulayır. Bu isə, sözün fiziki və funksional nizamın olmaması mənasını daha dərin şəkildə ifadə edir.

Ümumiyyətlə, binizam sözü adi bir "nizamsızlıq" təsvirindən daha çox, dərin bir qarışıqlıq və qaydasızlığın əks olunduğu bir vəziyyəti göstərir. Bu söz, oxucunun fikrində mövcud qarışıqlığın vizual şəklini yaratmaq üçün emosional və təsviri bir təsir bağışlayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz