izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Binəva (fars. əsilli) sözü Azərbaycan dilində "yazıq, fağır, bədbəxt, zavallı, nəsibsiz" mənalarında işlənən bir sifətdir. Sadəcə olaraq "bədbəxt" demək deyil, daha çox daxili bir kədər, tənha və çarəsiz qalmışlıq hissi daşıyır. Bu hissiyyat, ədalətsizliyin, qismətin sərtliyinin və ya öz gücsüzlüyünün şüurunda olmaqla əlaqədardır. Sözün kökündəki "nəsibsiz" ifadəsi qədərinin pisliyinə, taleyin əlverişsizliyinin ağır yükünü daşımağa məhkum olmasını ifadə edir.

Binəva insan həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən çətinlik çəkir. Yalnız yoxsulluğu deyil, həm də ruhi əzabı, ümidsizliyi, tənhalığı özündə birləşdirir. O, köməksiz və çarəsizdir, öz taleyinə məhkumdur. Bu mənada, binəva yalnız bir sosial vəziyyət deyil, həm də bir emosional vəziyyəti, bir daxili halını təsvir edir.

Sözün istifadə edildiyi şeir parçasında ("Bunca cəfalərin görüb ol binəva könül; Ol bivəfayə, gör yenə ümmidvar olur") binəva sözü könülə şamil edilir. Bu, könülün, ürəyin özünü zəif, kədərli, yaralı və ümidsiz hiss etdiyini göstərir. Sevgi və ya həyatın sınaqları qarşısında əzilmiş, ancaq yenə də ümidini itirməyən bir ürəyi canlandırır. Bu, binəvanın sadəcə olaraq passiv bir vəziyyət deyil, həm də müqavimət, dözüm və müəyyən dərəcədə ümidin ifadəsidir.

Ümumilikdə, "binəva" sözü Azərbaycan ədəbiyyatında çox zəngin emosional yük daşıyan, mürəkkəb bir psixi vəziyyəti ifadə edən bir söz olaraq qəbul edilə bilər. Bu, yalnız yoxsulluq və bədbəxtlik deyil, həm də ümidsizlik, kədər, tənhalıq və çarəsizlik hisslərinin əks olunmasıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz