izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Binamusluq, Azərbaycan dilində namussuzluğun daha güclü, daha açıq-aşkar və bəzən daha təhqiramiz bir ifadəsidir. Sadəcə "namussuzluq" sözü etik normaların pozulmasını ümumi şəkildə ifadə edərkən, "binamusluq" daha dərin, daha qəddar və qəsdkar bir əməli, şərəfsizlik və vicdansızlığı nəzərdə tutur. Bu, sadəcə qaydalara riayət edilməməsi deyil, həm də qəsdən, bilərəkdən və ya qəddarlıqla əxlaqi dəyərləri tapdamaq, təhqir etmək və ya məhv etməkdir.

Binamusluq, fərdi həyatda olduğu kimi, ictimai həyatda da özünü göstərə bilər. Xəyanət, oğurluq, aldatma, yalan danışmaq, intiqam almaq kimi hərəkətlər binamusluğun əyani təzahürləridir. Ancaq "binamusluq" sadəcə bu hərəkətlərin cəmini deyil, onların arxasındakı pis niyyəti, qəddarlığı və vicdansızlığı da əhatə edir. Belə ki, həmin hərəkətləri göstərən adamın, əslində, heç bir əxlaqi prinsipinə sahib olmadığı və hərəkətlərində yalnız öz maraqlarını güddüyü düşünülür.

Maraqlı bir məqam odur ki, "binamusluq" sözünün "bina-" morfeminin "çoxluq, artıqlıq" mənasını gücləndirən funksiyası mövcuddur. Bu mənada "binamusluq" sadəcə namussuzluq deyil, çox böyük, həddindən artıq namussuzluq kimi qəbul edilə bilər. Bu da sözün ifadə gücünü daha da artırır və onun dərin mənfi konnotasiyasını vurğulayır. Sözün tərkibindəki "namus" komponentinin əxlaqi təmizlik, şərəf və lənət mənaları da "binamusluq" sözünün mənfi yüklənmiş mənasını dəstəkləyir.

Ümumiyyətlə, "binamusluq" sözü Azərbaycan dilinin ifadə zənginliyini göstərən, klassik "namussuzluq" sözündən daha güclü və təsirli bir alternativdir. O, sadəcə bir hərəkəti deyil, həm də həmin hərəkəti edən şəxsin mənəvi və əxlaqi tərkibini təsvir edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz