Bimərhəmət sözü farsca "bi" (bi-) və ərəbcə "mərhəmət" sözlərindən əmələ gəlmişdir. "Bi-" əksi, yoxluğu bildirən bir ön şəkilçidir. Beləliklə, bimərhəmət "mərhəmətsiz", "mərhəmət yoxluğu" mənasını verir.
Lüğətlərdə sadəcə "mərhəmətsiz, insafsız, rəhmsiz, zalım" kimi təriflənsə də, bimərhəmət anlayışı daha çox qatlı və mürəkkəbdir. Bu, sadəcə duyğusal bir çatışmazlıq deyil, həm də əxlaqi və mənəvi bir boşluqdur. Bimərhəmət olan kəs başqalarının acılarını, ehtiyaclarını görməz, ya da görsə də, onlara qarşı biganə qalır. Onun hərəkətləri qəddar, amansız və nəticələrinin fərqində olmadan həyata keçirilir.
Bimərhəmətlik yalnız açıq-aşkar zorakılıq və təcavüzlə deyil, həmçinin passiv, laqeyd davranışlarla da özünü göstərə bilər. Məsələn, köməyə ehtiyacı olan birinə kömək etməmək, ədalətsizliyə göz yummaq, haqsızlığa qarşı susmaq da bimərhəmətliyin bir ifadəsidir. Bu baxımdan, bimərhəmətlik, yalnız fərdi səviyyədə deyil, həm də cəmiyyət səviyyəsində böyük problemlərə səbəb ola bilər.
Sözün mənasını daha da dərinləşdirən "Bimərhəmət əyanlarına şükr, xudaya!" misalıdır. Bu ifadədə bimərhəmət əyanlar (yüksək vəzifəli şəxslər) öz hərəkətləri ilə xalqa əzab verərkən, Allahın onları cəzalandırmaması, əksinə, onlara qarşı mərhəmətli olması ifadə edilir. Bu, bir tərəfdən ironiya, digər tərəfdən isə, bimərhəmət əyanların əməllərinin Allah tərəfindən belə əfv edilə bilməyəcəyi təəssüratını yaradır. Bu, sözün istifadə sahəsinin genişliyini və məna çalarlarının mürəkkəbliyini daha yaxşı göstərir.