izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Biməkan (fars. bi… və ər. məkan) sözü "məkansız", "yersiz-yurdsuz" mənalarını ifadə edir. Lakin bu sadə tərif, sözün ifadə etdiyi dərin duyğu və məcazlı anlamı tam əks etdirmir. Biməkan sadəcə coğrafi bir məkana aid olmamaq deyil, daha çox ruhani bir boşluq, varlığın mənsub olduğu bir yer, vətən, məskən və ya həyat mənası hissinin olmamasını ifadə edir.

Bu söz, məkana aid fiziki bir məhdudiyyətdən daha çox, ruhani bir sürgünlük, özünü evsiz-eşiksiz hiss etmə, mənsubiyyət duyğusunun olmaması vəziyyətini ifadə edir. Bir insan coğrafi olaraq bir evdə yaşaya bilər, amma ətraf mühitlə, insanlar ilə, hətta öz həyatı ilə əlaqə hiss etmədikdə, ruhen "biməkan" vəziyyətindədir. Bu, yalnız fiziki yerlərin olmaması deyil, həm də məqsəd, məna və bağlılıq hissinin olmaması deməkdir.

Misal olaraq, şeirlərdə və ədəbiyyatda "biməkan" sözü tez-tez dərin həsrət, kədər, yalnızlıq və məyusluq hisslərini ifadə etmək üçün işlədilir. "Həsrətindən xəstə düşdüm; Mən biməkan, ağrın alım" misalında olduğu kimi, şair özünü həm fiziki, həm də ruhani olaraq itirmiş, mənsub olduğu bir yer və ya həyat mənası tapa bilməmiş, dərin bir həsrət və ağrı içində olduğunu ifadə edir. Beləliklə, "biməkan" sadəcə bir söz deyil, həm də dərin bir emosional vəziyyəti, ruhani bir boşluğu təsvir edən güclü bir metaforadır.

Farsca "bi" (bi-) önəki "yoxluq", "məhrumiyyət" mənasını, ərəbcə "məkan" isə "yer", "məkan" mənalarını ifadə edir. Bu iki dilin birləşməsi ilə yaranan "biməkan" sözü dərin mənalı və çoxşaxəli bir leksik vahiddir. Onun tərcüməsi sadəcə "məkansız" olmaqdan daha çox, varlığın və mənsubiyyətin boşluğunu ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz