Bimar (bimar [fars.]) – Sifət və isim kimi işlənən bir söz olub, əsasən “xəstə”, “naxoş” və “azarlı” mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdə verilən bu qısa izah, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Bimar sözü sadəcə fiziki xəstəliyi deyil, həm də ruhi, mənəvi və hətta sosial bir xəstəliyi, bir növ bədbəxtliyi, əzab-əziyyəti ifadə edə bilər.
Fars dilindən gələn bu sözün Azərbaycan dilindəki işlənməsi əsrlər boyu davam edərək, özünəməxsus bir məna çalarları qazanmışdır. Xalq ədəbiyyatında, xüsusilə də aşıq şeirlərində bimar sözü daha çox mənəvi əzabı, kədəri, qəm-qüssəni ifadə etmək üçün işlənilir. Misal üçün, Aşıq Pərinin şeirindən gətirilən misrada “bimar” sözü, sevgilinin kədərini, onun xəstə halını ifadə edir. Bu isə sadəcə bir fiziki xəstəlik deyil, həm də mənəvi bir xəstəlik kimi qəbul olunmalıdır.
Bəzi hallarda "bimar" sözü, yalnız özünü pis hiss edən şəxsi deyil, həm də onun ətrafındakıları da ifadə edə bilər. Məsələn, "bimar ailə" deyəndə ailə üzvlərinin sosial və ya mənəvi problemlərlə üzləşdiyini ifadə etmək olar. Beləliklə, "bimar" sözü sadəcə bir tibbi termin olmaqdan çıxaraq, daha geniş bir məna yükü daşıyır.
Qısaca, "bimar" sözü Azərbaycan dilində zəngin bir məna dünyasını əks etdirən, sadə görünüşünə baxmayaraq dərindən düşünülməyi tələb edən bir leksik vahiddir. Onun mənasını dərk etmək üçün yalnız sözün lüğəvi tərifini oxumaq yetərli deyil, həm də ədəbi mətnlərdəki işlənməsini, kontekstini nəzərə almaq lazımdır.