Bilayiq sözü farsca "bi" (bi- olaraq da yazılır, "qeyri-", "yox", "məhrum" mənalarında ön ek) və ərəbcə "layiq" (layiq olmaq, haqq qazanmaq) sözlərindən əmələ gəlmiş bir söz birləşməsidir. Bu söz birləşməsindəki "bi-" ön eki "layiq" sözünün mənasını tam əksinə çevirir. Beləliklə, "bilayiq" sözü "layiq olmayan", "layiqsiz", "əxlaqsız", "dəyərsiz", "ədəbsiz" kimi mənaları ifadə edir. Ədəbiyyatımızda, xüsusilə də klassik əsərlərdə "layiqsizlik", "əxlaqsızlıq" mənalarında daha çox işlədilmişdir. Sözün kökündəki ərəb və fars dilləri ilə əlaqəsi onun tarixi köklərinin dərinliyindən xəbər verir və sözün zəngin məna çalarlarını daha yaxşı anlamağa imkan yaradır.
Ədəbiyyat nümunələrində istifadəsi, sözün mənasının daha yaxşı anlaşılmasına kömək edir. Göstərilən misalda ("Zaman:] Mən heç vədə Qədimə bilayiq oğlan demərəm. Ə.Haqverdiyev"), "bilayiq" sözü, Qədim adlı oğlanın layiq olmadığı, onun mənəvi cəhətdən aşağı səviyyədə olduğu fikrini ifadə edir. Bu nümunədə "bilayiq" sözü yalnız əxlaqsızlıq mənasında deyil, həm də hörmətə, ədəbə layiq olmayan mənasında işlənir. Yəni, burada söz, sadəcə əxlaqsızlığı deyil, ümumi olaraq mənəviyyatsızlığı və hörmətsizlik əlamətlərini əks etdirir.
Qeyd etmək lazımdır ki, "bilayiq" sözü müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda işlənir. Lakin onun köhnə ədəbiyyatda geniş yayılmış olması və zəngin məna çalarları onun dil tariximiz üçün əhəmiyyətini artırır. Bu cür sözlərin tədqiqi, dilimizin tarixi inkişafını və leksik tərkibinin zənginliyini daha yaxşı başa düşməyə imkan verir.