izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Biqədr (fars. bi… və ər. qədr) sifəti, əsasən klassik ədəbiyyatda işlənən bir söz olub, dəyərsiz, qədir-qiymətsiz, hörmətsiz və ya nüfuzsuz olanı ifadə edir. Bu sözün kökü farsca "bi" (bi-) və ərəbcə "qədr" (dəyər, qiymət, hörmət) sözlərindən əmələ gəlib. "Bi-" önəki, mənfi məna ifadə edir, beləliklə də "biqədr" sözü "dəyəri olmayan", "qiyməti olmayan" mənalarını verir.

Biqədr olan bir şey, insan, və ya hadisə ictimai həyatda öz əhəmiyyətini, nüfuzunu və ya dəyərini itirmiş olur. Bu, sadəcə maddi dəyərin olmaması deyil, həmçinin mənəvi və sosial dəyərin olmamasını da bildirir. Məsələn, biqədr bir insan cəmiyyətdə hörmət görmür, sözü-söhbəti dinlənilmir və ya əməlləri qiymətləndirilmir. Eyni şəkildə, biqədr bir əşya köhnəlmiş, istifadəyə yararsız və ya sadəcə maraqsız ola bilər.

Sözün köklərinin fars və ərəb dillərindən gəlməsi, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının müxtəlif mədəniyyətlərlə qarşılıqlı əlaqəsindən qaynaqlandığını göstərir. "Biqədr" sözü klassik ədəbiyyatda daha çox işlənsə də, müasir Azərbaycan dilində də müəyyən kontekstlərdə işlədilə bilər və həmin kontekstə görə mənası incəliklərlə zənginləşə bilər.

Maraqlı bir məqam odur ki, "biqədr" sözünün ifadə etdiyi "dəyərsizlik" subyektiv ola bilər. Bir şeyin bir insan üçün biqədr olması, digər insan üçün dəyərli ola bilər. Bu, dəyərin nisbiliyini və fərdi baxış bucaqlarının əhəmiyyətini vurğulayır. Ona görə də, "biqədr" sözünü istifadə edərkən kontekstin diqqətlə nəzərə alınması vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz