izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bihörmət (fars. bi… və ər. hürmət) sifət və zərf kimi işlənən bir sözdür. Əsas mənası "hörmətsiz" olmaqdır. Lüğətlərdə sadəcə "hörmətsiz" kimi tərcümə olunsa da, bihörmət daha geniş bir məna spektrinə malikdir və sadəcə hörmətsizlik deyil, həm də sayğısızlığı, ehtiramın olmamasını, layiq olmadığı rəftarın göstərilməsini əhatə edir.

Bu söz, "bi-" (in-kar edən ön şəkilçi) və "hörmət" sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Beləliklə, bihörmət, "hörmətə malik olmayan", "hörmətdən məhrum", və ya "hörmətsiz davranış nümayiş etdirən" kimi geniş şəkildə izah oluna bilər. Sadəcə bir söz ilə ifadə edilməkdən çox, bir münasibəti, hərəkəti və ya vəziyyəti təsvir edir.

Mir Cəlalın misalında olduğu kimi, bihörmət, bir hərəkətin qəbuledilməz, səhv və üzr istənilməsini tələb edən bir hal olduğunu göstərir. Burada səhv bir iş görülüb və bu səhv, həm də əlaqədar şəxsə qarşı hörmətsizlik əlaməti daşıyır. Yəni, bihörmət, sadəcə "hörmətsiz olmaq"dan daha çox, əməlin də əhəmiyyətini vurğulayır.

Ümumiyyətlə, bihörmət sözü, dilçilik baxımından maraqlı bir nümunədir, çünki iki fərqli dildən gələn morfemlərin birləşməsi ilə əmələ gələrək, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasına töhfə vermişdir. Bu sözün istifadəsi, mətnə dərinlik və incəlik qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz