izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bigünah [fars. bə- + günahsız] sözü, fars dilindən gəlmiş olub, "günahsız", "suçsuz", "təqsirsiz" mənalarını verir. Sadəcə olaraq "günahsız" deməkdən daha geniş bir məna kəsb edərək, insanın hər hansı bir pis əməldə, cinayətdə və ya mənfi bir hərəkətdə günahkar olmamasını, əxlaqi cəhətdən təmizliyini və paklığını ifadə edir. Lüğətin sadə tərifi, sözün dilin ifadə qabiliyyətini tam əks etdirmir.

Bigünah sözü, yalnız hüquqi mənada deyil, həm də əxlaqi və mənəvi mənada işlədilir. Məsələn, hüquqi mənada bigünah bir şəxs cinayət törətməmişdir və buna görə məsuliyyət daşımır. Əxlaqi mənada isə bigünah sözü, pis niyyətli olmadığını, kötü bir əməl törətmədiyini və vicdanının təmizliyini ifadə edir. Bu səbəbdən, bigünah sözü, insanın daxili aləminə və mənəvi keyfiyyətlərinə işarə edən daha dərin bir məna daşıyır.

Mirzə Ələkbər Sabirin misalında olduğu kimi, "Məbada məni öldürə bigünah; Gətirdim bu xəlvət məkanə pənah!" misrasında şair özünün günahsızlığını, əməlinin təmizliyini vurğulayır. Digər misalında isə "Bisəbəb, bigünah bir uşağın anasını at bayır..." deyərək bir uşağın anasının əsassız, səbəbsiz olaraq çətin vəziyyətə düşməsinin acınacaqlı vəziyyətini ifadə edir. Bu nümunələr sözün həm konkret, həm də məcazi mənada necə istifadə edildiyini göstərir.

Beləliklə, bigünah sözü, sadəcə günahsızlıq deyil, həm də ədalət, məsumluq, paklıq, təmizlik, vicdan rahatlığı kimi müsbət keyfiyyətləri özündə ehtiva edən dərin mənalı bir sözdür. Onun istifadəsi, kontekstdən asılı olaraq, müxtəlif mənalı çalarlar qazana bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz