izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Biəndazə (fars. əndazəsiz) sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlədilir: birincisi, fiziki ölçü və forma baxımından əndazəsizliyi, ikincisi isə qayda-qanunsuzluq, nizam-intizamsızlığı ifadə edir.

Birinci mənada "biəndazə" sözü nəyinsə ölçüsüzlüyünü, biçimsizliyini, formadan kənara çıxmasını bildirir. Mütənasibsizliyi, proporsional olmayan quruluşu ifadə edir. Məsələn, "biəndazə dağlar", "biəndazə qaya parçaları" kimi ifadələrdə əşyaların ölçüləri və formalarının müxtəlifliyi, nizamsızlığı vurğulanır. Bu mənada "biəndazə" sözü "qeyri-mütənasib", "ölçüsüz", "formadan kənar" kimi sinonimlərlə əvəz oluna bilər.

İkinci mənada isə "biəndazə" sözü daha çox məcazi mənada işlənir və hər hansı bir sistem, qayda və ya qanuna uyğun olmayan vəziyyəti, nəzarətsizliyi, nizamsızlığı ifadə edir. Məsələn, "biəndazə inkişaf", "biəndazə həyat tərzi" kimi ifadələr qeyri-planlı, nəzarətsiz, özbaşınalıqla gedən prosesləri göstərir. Bu mənada "biəndazə" sözü "qaydasız", "nizamsız", "nəzarətsiz", "planlaşdırılmamış" kimi sinonimlərlə əvəz oluna bilər. Həmçinin, sözün bu mənası "anarxiya" və "xaos" kimi daha geniş mənaları da özündə əks etdirə bilər.

Fars mənşəli olan "biəndazə" sözünün kökü olan "əndazə"nin özü də "ölçü", "həcm", "qərar", "qənaət" kimi bir neçə mənaya malikdir. Beləliklə, "biəndazə"nin mənfi önəkli prefiks "bi-" ilə birləşməsi nəticəsində yaranan mənalar sözün kökünün əsas mənasını daha da genişləndirir və ziddini ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz