Bidayət (ər. بداية - bidāyah) sözü köhnə Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bir termindir və "əvvəl", "başlanğıc" və ya "ibtida" mənalarını verir. Bu, həm fiziki, həm də mənəvi hadisələrə aid ola bilər. Məsələn, bir hadisənin bidayəti onun başlanğıc nöqtəsini, bir prosesin bidayəti isə onun ilk mərhələsini ifadə edir.
Ərəb dilindən gələn bu söz, zaman və məkan konsepsiyasını anlamaqda mühüm rol oynayır. Məsələn, mətnimizdə göstərildiyi kimi, "məkanın bidayət və nihayəti yoxdur" ifadəsi sonsuzluq anlayışını ifadə edir. Bu, kosmoloji düşüncədə, kainatın sonsuzluğu və ya sınırsızlığı ilə bağlı mülahizələrdə istifadə oluna bilər. Eyni şəkildə, "zaman dəxi bidayət və intihadır" ifadəsi zamanın da sonsuzluğuna işarə edir – başlanğıc və sonu olmayan bir davamlılıq.
Bidayət anlayışı fəlsəfə və teoloji müzakirələrdə də önəmli yer tutur. Kainatın yaranışı, insan həyatının başlanğıcı, bir ideyanın meydana çıxması kimi hadisələr bidayət konsepsiyası ilə təsvir oluna bilər. Bu, həm də yeni bir dövrün, bir mərhələnin, bir prosesin başlanğıcını ifadə edən simvolik bir məna da daşıyır. Məsələn, “Yeni bir həyatın bidayəti” ifadəsi yeni bir həyatın başlanğıcını, yeni bir mərhələyə qədəm qoyulmasını ifadə edir.
Qısacası, bidayət sözü sadəcə "başlanğıc" mənasından daha çox, dərin fəlsəfi və ontoloji çağrışımları olan, zaman və məkanın təbiəti ilə bağlı düşüncələri əks etdirən bir termindir. Onun köhnə Azərbaycan dilində istifadəsi dilin zənginliyinə və düşüncə dərinliyinə işarə edir.