izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bibəhrə sözü fars mənşəli olub, "bəhrəsiz" sözünün sinonimidir. Lüğətlərdə sadəcə "bəhrəsiz" kimi tərcümə olunsa da, mənası daha çox kontekstdən asılı olaraq dərinləşir. "Bəhrə" sözü məhsul, fayda, qazanc mənasını verir. Beləliklə, "bibəhrə" sözü həm maddi, həm də mənəvi baxımdan hər hansı bir qazanc, fayda, nəticə əldə edilməməsini, məhsuldarlığın olmamasını, boşa çıxmağı ifadə edir.

Mətndə verilən nümunədə, Məşədi Orucun ağanın mərhəmətindən ümidvar olması və həmsöhbətlərinin bibəhrə qalmaması istəyi, bu sözün daha geniş mənasını göstərir. Burada "bibəhrə qalmaq" ifadəsi, yalnız maddi məhsuldarlığın olmamasını deyil, daha çox acınacaqlı bir vəziyyətdə, ümidsiz və çarəsiz qalmağı ifadə edir. Yəni, ağanın köməyi olmadan həmsöhbətlərinin çətinliklərdən qurtulmayacağını, taleyinə məhkum qalacağını bildirir.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, "bi-" önəki mənfi məna ifadə edərək sözün əksini yaradır. Bu da dilin incəliklərini və sözlərin məna çalarlarının zənginliyini göstərir. Sadəcə "bəhrəsiz" deməklə əldə edilməyən bir emosiyanı və məna dərinliyini "bibəhrə" ifadəsi daha yaxşı çatdırır. Sözün mənası həm də "məhsulsuz", "səmərəsiz", "nəticəsiz", "xeyirsiz", kimi sözlərlə ifadə oluna bilər, ancaq bu sözlər "bibəhrə"nin ifadə etdiyi hüzünlü, ümidsiz tonunu tam əks etdirə bilməz.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz