izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Bi- şəkilçisi fars mənşəli olub, isimlərin əvvəlinə gələrək onlara inkar və yoxluq mənası qatır. Yəni, bir sözün əvvəlinə əlavə edildikdə, həmin sözün əksini, yoxluğunu və ya olmamasını ifadə edir. Bu mənada "-siz" və "-süz" şəkilçilərinin sinonimi sayıla bilər.

Daha dəqiq desək, bi- şəkilçisi əsasən mənfi bir keyfiyyət və ya xüsusiyyətin olmamasını bildirir. Bu, sadəcə olaraq bir şeyin yoxluğunu deyil, həm də onun əksinin mövcud olmadığını vurğulayır. Məsələn, "bixəbər" sözü sadəcə "xəbəri olmayan" demək deyil, həm də "xəbərdar olmayan", "xəbərsiz" mənasını da ehtiva edir.

Maraqlı bir cəhət də odur ki, bi- şəkilçisi bəzi hallarda yalnız leksik mənada deyil, həm də kontekstə görə müxtəlif əlavə mənalar da qazana bilir. Məsələn, "bi-əhəmiyyətli" sözü yalnız "əhəmiyyəti olmayan" deyil, həm də "əhəmiyyətsiz", "dəyərsiz" kimi mənaları özündə birləşdirir. Bu, onun sinonimləri olan "-siz" və "-süz" şəkilçilərindən fərqləndirən bir xüsusiyyətdir.

Qeyd etmək lazımdır ki, bi- şəkilçisinin istifadəsi ədəbi dilin zənginliyini və ifadə imkanlarını artırır. Çünki bu şəkilçi vasitəsilə yeni sözlər yaradılır və mürəkkəb mənalar daha dəqiq və aydın şəkildə ifadə olunur. Beləliklə, bi- sadəcə bir dil vahidi deyil, həm də Azərbaycan dilinin ifadə qabiliyyətinin əhəmiyyətli bir tərkib hissəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz